ALERGENY PYŁKÓW TRAW

Pyłek traw jest źródłem wielu alergenów. Trawy są roślinami wiatropylnymi. Pyłek tych roślin pojawia się w powietrzu późna wiosną. Większość uczulających gatunków traw należy do rodziny Poaceae z której wyodrębniono 3 podrodziny.

Spośród wielu gatunków traw wyizolowano alergeny reprezentatywne dla rodziny Poaceae i poszczególnych podrodzin. W naszej strefie klimatycznej większość uczulających gatunków traw należy do podrodziny Pooidae.

W grupie gatunków traw należących do rodziny Poaceae wyizolowano strukturę białka, która występuje we wszystkich gatunkach pyłków traw – alergen Phl p 1.

ALERGENY PYŁKÓW TRAW I ZBÓŻ

U około 90 % osób uczulonych na pyłki traw stwierdzono obecność przeciwciał swoistych IgE dla alergenu Phl p 1.   Alergen Phl p 1  jest  alergenem  wskazującym  rzeczywiste uczulenie na pyłki traw należących do  Poaceae i jej podrodzin.

Alergen Phl p 5 reprezentuje grupę alergenów pyłków traw należących do podrodziny Pooidae. Obecność przeciwciał swoistych IgE dla alergenu Phl p 5 stwierdzono u około 65-85 % osób uczulonych na pyłki traw. Alergen Phl p 5 wskazuje uczulenie na pyłki traw należących do podrodziny Pooidae. Ten alergen nie występuje w gatunkach traw należących do podrodzin Panicoideae oraz Chloridoideae

Alergen Phl p 1 i Phl p 5 są uznawane za markery pierwotnego uczulenia na pyłki traw. Obecność swoistych przeciwciał IgE dla tych alergenów jest wskazówką dla lekarza specjalisty, który podejmuje decyzję o zastosowaniu najodpowiedniejszego leczenia pacjenta jak np. immunoterapia.

Grupy alergenów pyłkowych traw zostały zidentyfikowane według nomenklatury określonej przez WAO i IUIS. Alergeny grupy 1 są obecne we wszystkich podrodzinach Poaceae, natomiast alergeny grupy 5 są specyficzne dla podrodzin Pooideae. Ze względu na ich obfitość i siłę działania, te dwie grupy są uznawane za najbardziej allergogenne wśród alergenów pyłków traw.

Ze względu na stosunkowo długi okres kwitnienia i uwalnianie dużych ilości pyłku trawy należą do najbardziej istotnych klinicznie źródeł alergenów.

W ostatnich latach wiele ośrodków prowadzących badania stężenia pyłków roślin w powietrzu  podkreśla wpływ zmian klimatycznych na produkcję pyłków roślinnych. Temperatura powietrza, opady, dwutlenek węgla,  promieniowanie słoneczne są jednymi z głównych czynników wpływających  na  periodyczny rozwój roślin uzależniony od zmian klimatycznych, w tym również produkcję pyłków i ich stężenie w atmosferze oraz alergogenność.

PYŁKI ROŚLIN

OKRESY PYLENIA

Reakcje alergiczne na pyłki  roślin stanowią najczęstszy typ alergii, dotykający  niemal 30 % populacji w krajach uprzemysłowionych.

OBJAWY UCZULENIA NA PYŁKI ROŚLINNE

  • Zaczerwienienie , świąd oczu
  • Świąd nosa
  • Kichanie
  • Zatkany cieknący nos / Wodnista wydzielina z nosa
  • Duszność

JAK OBSERWOWAĆ OBJAWY ?

Jeżeli  objawy występują  w określonym okresie czasu , sezonowo to można  przypuszczać że ich przyczyną pyłki roślin.

Jeżeli  nasilenie objawów przypada na  miesiąc kwiecień to prawdopodobną przyczyną uczulenia jest pyłek brzozy. Okres maja i czerwca to czas kwitnienia traw.

Uczula pyłek roślin wiatropylnych. Pyłek tych roślin jest lekki i może być przenoszony przez wiatr na duże odległości.

Osoby reagujące na pyłki roślin są często zdezorientowane,  bowiem trudno im połączyć  czas występowania  objawów  z czasem pylenia konkretnej rośliny , ponieważ  okresy pylenia różnych roślin  wzajemnie się pokrywają. 

Ponadto osoba odczuwająca  określone dolegliwości może reagować na pyłki kilku roślin czy też na takie alergeny pyłków które są odpowiedzialne za występowanie reakcji krzyżowych.

Obecnie diagnostyka alergii opiera się na wykonaniu testu  skórnego czy też testu z krwi w celu potwierdzenia reakcji na określony alergen.

Na ogół testy te wykonuje się przy użyciu tzw. ekstraktu czyli odpowiedniego preparatu otrzymanego z określonego źródła np. pyłku brzozy czy pyłku traw.  Preparaty te oprócz swoistych alergenów zawierają również alergeny reagujące krzyżowo  jak również reszty węglowodanowe CCD,  co może powodować trudności interpretacyjne.

Dobrze scharakteryzowane, oczyszczone alergeny pochodzące z naturalnego źródła lub produkowane jako rekombinowane wykorzystuje się w ramach diagnostyki molekularnej, która już od ponad 10 lat jest przydatnym narzędziem w rutynowej pracy specjalisty.

W ramach tej diagnostyki można wykonać  pojedynczy test na jedne alergen lub też test wieloparametrowy ISAC .  Szeroki zakres testu wieloparametrowego  pozwala uzyskać szczegółowy indywidualny profil uczulenia,  co pomaga  specjaliście w zastosowaniu najodpowiedniejszego sposobu leczenia pacjenta.

PYŁEK BRZOZY:

BIAŁKA PR-10 ALERGENY

U ponad 70% pacjentów uczulonych na pyłki brzozy występują niepożądane reakcje na pokarmy takie jak owoce ( Rosaceae), warzywa ( Apiaceae)  orzechy ( laskowy ), rośliny strączkowe ( orzech ziemny, soja). Dolegliwości jakie zazwyczaj opisują pacjenci  to: swędzenie lub mrowienie w ustach lub ustach, pieczenie i obrzęk w jamie ustnej lub gardła. Opisywane objawy najczęściej występują po zjedzeniu u świeżych owoców lub warzyw.

Taki stan określa się jako zespół pyłkowo-pokarmowy, w którym  pierwotną przyczyną uczulenia jest pyłek roślinny.

Za te reakcje odpowiedzialne są białka które są podobne ( ale nie identyczne)  z głównym alergenem pyłku brzozy Bet v 1. Pomiędzy tymi alergenami  zachodzą reakcje krzyżowe.

Grupa tych białek  ma podobne właściwości. Są nieodporne na działanie temperatury i enzymów trawiennych, dlatego po ugotowaniu czy upieczeniu takie pokarmy są najczęściej dobrze tolerowane. Białka te występują w pulpie owoców.

Wysoki poziom swoistych przeciwciał  IgE  dla alergenu pyłku brzozy – Bet v 1 stwarza ryzyko wystąpienia reakcji po spożyciu orzecha laskowego, soji, orzecha ziemnego nawet jeżeli  zostały przetworzone termicznie.

ELIMINACJA POKARMÓW

Kwestia eliminacji pokarmów  powinna być konsultowana ze specjalistą.  Nie w każdym przypadku  eliminacja całej grupy pokarmów  zawierających alergeny homologiczne z alergenem pyłku Brzozy jest zasadna.

PYŁEK BRZOZY

OKRES PYLENIA

Na podstawie : Birch pollen allergy in Europe T. BiedermannL. WintherS. J. TillP. PanznerA. KnulstE. Valovirta First published: 04 March 2019 https://doi.org/10.1111/all.13758

Pyłek brzozy jest najbardziej dominującym  pyłkiem drzew w Europie Północnej i Środkowej. Pyłek brzozy jest ważnym czynnikiem wywołującym alergie w Europie. Spośród alergenów pyłku brzozy, największe znaczenie kliniczne ma występowanie uczulenia na alergen Bet v 1.

Brzoza i inne pokrewne drzewa (Olcha, Leszczyna, Dąb, Grab, Kasztanowiec, Buk) stanowią grupę homologiczną brzozy.  Homologia wynika z dużego  podobieństwa budowy cząsteczki głównego alergenu pyłku brzozy z alergenami pyłku spokrewnionych drzew. Pomiędzy tymi alergenami  zachodzą reakcje krzyżowe.

Odnotowano wpływ zmian klimatycznych na datę rozpoczęcia okresu pylenia Brzozy, jak również tendencję do wzrostu stężenia pyłków co związane jest ze wzrostem temperatury powietrza.

Osoba uczulona na pyłek brzozy odczuwa reakcje alergiczne przy narażeniu na pyłek  Leszczyny, Olchy i pozostałych drzew tej grupy.

Ze względu na okresy pylenia czas  odczuwania dolegliwości z powodu  ekspozycji  na pyłek tych drzew jest znacznie rozszerzony.

Hazel -Leszczyna; Alder- Olcha; Birch-Brzoza; Oak-Dąb; Beech-Buk.

Mapę sporządzono na podstawie danych uzyskanych z Medical Univeristy of Vienna. https://www.pollenwarndienst.at/aktuelle-belastung/allergierisiko.html

Osoby uczulone na pyłek brzozy często odczuwają reakcje po spożyciu niektórych pokarmów roślinnych. Związane jest to z obecnością w tych pokarmach , alergenów homologicznych z alergenem pyłku Brzozy Bet v 1. Alergia pokarmowa indukowana alergią na pyłek brzozy zwykle związana jest z reakcją na owoce z rodziny Rosacea np. jabłko, brzoskwinia, czereśnia oraz warzywa z rodziny Apiacea  np. seler, marchew oraz strączkowe-orzech ziemny, soja. Objawy alergii pokarmowej związanej z pyłkami roślin obejmują zazwyczaj są łagodne, ograniczone do reakcji miejscowych, takich jak swędzenie, mrowienie i obrzęk warg, języka i gardła. Bardziej poważne reakcje mogą obejmować dysfagię lub obrzęk gardła.

ALERGENY ZWIERZĄT

alergeny pochodzące od zwierząt domowych

Alergeny pochodzące od zwierząt domowych są obecne głównie w ich futrze, ślinie i moczu i rozprzestrzeniają się w środowisku poprzez wydalanie włosów i łupieżu.

LIPOKALINA

Alergeny inhalacyjne. Główne alergeny zwierząt futerkowych. Obecne w skórze, ślinie i moczu zwierząt.

ALBUMINA SUROWICY

Białka umiarkowanie odporne na temperaturę i enzymy trawienne. Obecne we krwi, mleku, mięsie (np. kurczak, wołowina), jajkach, sierści. Reakcje krzyżowe pomiędzy albuminą różnych gatunków zwierząt są dobrze znane (np. kot/pies oraz kot/ wieprzowina. Can f 3 / alergen psa. Często obecny w kurzu domowym. Komponent  identyfikujący pacjentów którzy reagują na wiele gatunków zwierząt.  Fel d 2 /uczulenie na albuminę surowicy kota powinno być brane pod uwagę jako użyteczny marker  reakcji krzyżowych nie tylko z mięsem wieprzowym ale także albuminą surowicy innych zwierząt. Fel d 2 / wysoki poziom przeciwciał dla Fel d 2  związany jest z AZS u dzieci uczulonych na kota.

Zgodnie z bazą danych nomenklatury alergenów WHO/IUIS zidentyfikowano siedem alergenów albuminy surowicy ssaków, w tym Bos d 6 (bydło domowe), Can f 3 (pies), Cav p 4 (świnka morska), Equ c 3 (koń domowy),Fel d 2 (kot) i Sus s 1 (świnia domowa.

ISAC 112i. Nowa tabela alergenów.

Nowa tabela alergenów testu ISAC 112i

ImmunoCAP ISAC test w nowej odsłonie. Do panelu testu wprowadzono nowe aeroalergeny istotne dla diagnostyki alergii i astmy.

Szczególną uwagę zwrócono na alergeny zwierzęce. Alergeny zwierząt domowych uważane są za główny czynnik ryzyka rozwoju astmy i nieżytu nosa.

Ponadto wprowadzono alergen: Alfa -Gal, marker ryzyka alergii na czerwone mięso; alergen orzecha laskowego Cor a 14, orzecha nerkowca Ana o 3.

Nowa tabla alergenów testów ISAC 122ihttps://alergiabielsko.files.wordpress.com/2019/07/isac-112i.pdf

ALERGENY PSZENICY

Pszenica (Triticum aestivum) jest źródłem alergenów odpowiedzialnych za różne objawy kliniczne alergii jak : alergia pokarmowa w tym anafilaksja zależna od pszenicy indukowana wysiłkiem fizycznym (WDEIA), alergia oddechowa (astma piekarzy), pokrzywka kontaktowa.

pszenica

Pszenica (Triticum aestivum) jest źródłem alergenów odpowiedzialnych za różne objawy kliniczne alergii jak : alergia pokarmowa w tym anafilaksja zależna od pszenicy indukowana wysiłkiem fizycznym (WDEIA), alergia oddechowa (astma piekarzy), pokrzywka kontaktowa.

Białka glutenu (alergen Tri a 19), inhibitor alfa-amylazy, białka LTP są alergenami istotnymi klinicznie.

pszenica 4

Diagnostyka molekularna umożliwia zweryfikowanie wyniku testu dla ekstraktu pszenicy. Niektórzy pacjenci z alergią na pyłki traw mogą być błędnie zdiagnozowani jako osoby uczulone na pszenicę. Testy wykonane przy pomocy ekstraktu pszenicy wykazują wynik dodatni ze względu na reakcje krzyżowe pomiędzy alergenami wspólnymi dla pyłków traw i ziarna pszenicy ( np. białka profilin, CCD).

ISAC test /rodziny białek reagujące krzyżowo cz. 1

PANALERGENY

Alergeny reagujące krzyżowo wywodzą się z określonej grupy białek nazwanej rodziną. Każda rodzina skupia alergeny (cząsteczka białka) o określonej  strukturze cząsteczki i właściwościach (np. odporność na temperaturę).

Do  grupy panalergenów zaliczono grupę białek:  Profilin, PR-10, LTP.

ALERGENY REAGUJĄCE KRZYŻOWO-RODZINY BIAŁEK

Z każdej rodziny białek, po szczegółowych badaniach i analizach, wyselekcjonowano  reprezentatywne alergeny i wprowadzono do panelu testu ISAC.

Uzyskany wynik testu umożliwia wskazanie potencjalnych źródeł uczulenia a także ocenić stopień ryzyka wystąpienia silnych reakcji alergicznych, co w przypadku uczulenia na pokarmy, przekłada się na ustalenie właściwej diety.

Testy wykonane z zastosowaniem tzw. ekstraktów (mieszanina różnych cząsteczek) wskazuje na źródło uczulenia (np. pyłek określonej rośliny czy też owoc lub warzywo) bez wskazania na konkretne białka odpowiedzialne za występowanie reakcji krzyżowych.

ISAC test / Alergeny pyłków traw

Molekularna diagnostyka alergii  umożliwia odróżnienie prawdziwego uczulenia na pyłki traw ( markery uczulenia) od reaktywności krzyżowej panalergenów pyłkowych (białka profilin i polkalcyn)

Trawy do blog 5

TRAWY SYSTEMATYKA BOTANICZNA:

Rząd Poales  Rodzina Poaceae Podrodziny: Pooidae, Panicoidae, Chloridoidae.

ALERGENY PYŁKÓW TRAW I ZBÓŻ SWOISTE GATUNKOWO:

rPhl p 1/ I grupa alergenów traw. Marker prawdziwego uczulenia na pyłki traw  i zbóż należących do rodziny Poaceae, nie występuje w innych taksonomicznie nie powiązanych z trawami gatunkach roślin. Alergen Phl p 1 wyizolowano z ponad 20 gatunków traw. Są to między innymi gatunki:  Tymotka łąkowa, Tomka wonna, Wiechlina łąkowa, Kłosówka wełnista, Kostrzewa łąkowa, Życica trwała, Kupkówka, Stokłosa, Perz, Owies, Jęczmień, Żyto, Pszenica.

rPhl p 5 i 6/ V i VI grupa alergenów traw.  Główne alergeny podrodziny Pooidae.

rPhl p 2/ II grupa alergenów traw, mniejszy alergen. nPhl p 4/ IV grupa alergenów traw, zawiera reszty CCD.  rPhl p 11/ alergen z rodziny białek Ole e 1.

ALERGENY REAGUJĄCE KRZYŻOWO:

rPhl p 7 alergen ten należy do rodziny białek reagujących krzyżowo o nazwie Polkalcyn. Białka te występują wyłącznie pyłkach roślin.
rPhl p 12 alergen należący do rodziny białek reagujących krzyżowo o nazwie Profilin. Białka te są szeroko rozpowszechnione w świecie roślin. Występują w pyłkach drzew, traw, chwastów i pokarmach pochodzenia roślinnego.


Molekularna diagnostyka alergii  umożliwia odróżnienie prawdziwego uczulenia na pyłki traw ( markery uczulenia) od reaktywności krzyżowej panalergenów pyłkowych (białka profilin i polkalcyn)

W grupie alergenów pyłków traw tylko jedne alergen  nPhl p 4 jest alergenem natywnym i zawiera krzyżowo reagujące reszty węglowodanowe (CCD). Pozostałe, są to alergeny rekombinowane.

ISAC test / Alergeny pyłku Brzozy

Brzoza 2

rBet v 1 to główny alergen pyłku Brzozy. Należy do rodziny alergizujących białek PR-10. Te białka występują również w pyłkach drzew takich jak Leszczyna, Olcha, Grab, Buk, Kasztan jadalny. Osoby uczulone na alergen Bet v 1 często reagują na grupy pokarmów pochodzenia roślinnego zawierające białka z grupy PR-10. Do takich pokarmów należą owoce z rodziny Rosaceae ( Różowate np. jabłko, brzoskwinia, czereśnia), warzywa z rodziny Apiaceae ( np. seler, marchew) oraz rośliny strączkowe (orzech ziemny, soja).

W panelu testu ISAC rodzinę białek PR-10 reprezentują następujące alergeny: PYŁKI DRZEW: Leszczyna Cor a 1.01, Olcha Aln g 1, Brzoza Bet v 1. ALERGENY POKARMOWE: Orzech laskowy Cor a 1.04, Jabłko Mal d 1, Brzoskwinia Pru p 1, Soja Gly m 4, Orzech ziemny Ara h 8, Kiwi Act d 8, Seler Api g 1.

rBet v 2 to alergen należący do rodziny białek profilin. Są to białka szeroko rozpowszechnione w świecie roślinnym. Obecne są w pyłkach roślinnych (pyłki traw, drzew, chwastów), pokarmach pochodzenia roślinnego.  Profiliny to  białka o bardzo wysokim stopniu podobieństwa budowy. Ze względu na to podobieństwo reaktywność krzyżowa pomiędzy białkami profilin jest  powszechna.

rBet v 4 alergen reprezentujący rodzinę białek polkalcyn. Białka te obecne są wyłączne w pyłkach roślinnych.

Molekularna diagnostyka alergii umożliwia odróżnienie prawdziwego uczulenia na pyłek brzozy (alergen rBet v 1) od reaktywności krzyżowej spowodowanej przez panalergeny (białka profilin i polkalcyn).

Alergeny rBet v 1, rBet v 2, rBet v 4 są to alergeny rekombinowane. Nie zawierają krzyżowo reagujących reszt węglowodanowych (CCD).